Oefenen voor een mogelijke aanval Mieke Klomp, geïnterviewd door Engelien E. Feenstra-Klomp

In 1952, tijdens de 'Koude Oorlog', werd de Bescherming Bevolking (BB) opgericht om de bevolking te beschermen tegen de dreiging van een oorlog.  De organisatie bestond voor een groot deel uit vrijwilligers. Mieke Klomp (82) uit het Gelderse dorpje Oene was vrijwilligster en vertelt over haar ervaringen.

'Het zal in het begin van de jaren '60 zijn geweest dat ik in de krant las dat je een EHBO-opleiding  kon volgen. De training werd gegeven om in tijden van oorlog of bij calamiteiten je dorpsgenoten te helpen. Dat sprak mij wel aan. Tijdens verjaardagen sprak ik er ook met anderen over en we vroegen ons af wie we nog meer zouden vragen. We zijn denk ik ook nog met een groepje mensen naar voorlichtingsavonden geweest. Eigenlijk hadden we allemaal hetzelfde: als er wat zou gebeuren in ons dorp, dan zouden we samen iets voor ons dorp kunnen doen! Zo is onze groep eigenlijk ontstaan!'

'Uiteindelijk waren we met een groep van ongeveer acht  personen, drie mannen en vijf  vrouwen. We kregen les van een meneer uit Hattem, zijn naam weet ik niet meer. Hij werd betaald. Tijdens de wintermaanden oefenden we één keer per maand in een zaaltje van het dorpscafé van de gezusters Riphagen. Het was allemaal heel dorps eigenlijk, gezellig met elkaar. Iedereen kende iedereen en we deden allemaal ons best op z'n eigen niveau om d'r iets van te maken. We leerden hoe we een knie- of hielverband moesten aanleggen en hoe we iemand de pols moesten voelen. Allemaal kleine dingen, maar toch heel belangrijk. We leerden wat je moest doen als je niet meer kon vragen wat er aan de hand was of waar hij pijn voelde. Een ernstig ziek iemand is niet meer aanspreekbaar en dat is best moeilijk.'

'Verder werd ons uitgelegd wat we moesten doen als d'r echt wat zou gebeuren. We vormden een fijne en hechte groep samen. Iedereen hield zich aan de afspraken die we met elkaar hadden gemaakt. Wanneer we tijdens het oefenen een fout maakten, dat gebeurde natuurlijk wel, voelden we ons vrij genoeg om elkaar daarop te wijzen. Dan maakten we d'r grapjes over.'
'Een knieverband aanleggen was het moeilijkst. Dat mocht natuurlijk niet los gaan. Als je dan klaar was en iemand verbonden had en de leiding ging d'r aan plukken en het liet los, dan moesten we vreselijk lachen om degene die het verband had gelegd. Ik zorgde er wel voor dat mij dat niet zou overkomen! Ik vond het ook nooit zo fijn als ik een man moest verbinden, dat weet ik nog wel. Er was altijd een zekere schroom van vrouwen tegenover een man,  maar een slachtoffer kon ook een man zijn, dus doen wat je moet doen!'

'Eén keer per jaar, in het voorjaar, organiseerden we een grote oefening. Dat gebeurde bij ons thuis. Dat kon goed omdat mijn man en ik op een boerderij woonden en dus de ruimte hadden. Naast het huis was een pad dat vanaf de weg naar achteren liep. Achter het huis stonden schuren met landbouwwerktuigen en een hooiberg. Dat waren natuurlijk prima plekken om ongelukken na te spelen. De Lotusgroep uit Apeldoorn kwam dan. Zij speelden de gewonden. Deze mensen waren zo geschminkt en ze konden zich zo gedragen dat het net leek of d'r echt iets gebeurd was en er echt mensen gewond waren.
Bij zo'n grote oefening nodigden we ook de plaatselijke brandweer uit. Er moest natuurlijk ook geoefend worden met vuur. De brandweer zorgde voor wat ontploffingen en dat er een klein brandje gemaakt werd. Verder schakelden we de dokter in, die moest er natuurlijk ook van weten. Alles moest op een bepaalde manier gebeuren. Ja het ging d'r allemaal best officieel aan toe en de grote oefening werd door iedereen serieus genomen.'

'Tijdens het oefenen moesten de mannen de 'gewonden' uit de schuur of de hooiberg halen. Dan gingen ze met de ladder naar de gewonde toe en brachten die naar de vrouwen. Wij vrouwen waren hoofdzakelijk bezig met het verbanden leggen en patiënten ondersteunen. Wat er met die gewonde aan de hand was wist je niet van tevoren. Iemand kon zijn enkel verstuikt hebben, dan was een drukverband genoeg. Maar je kon ook iemand hebben die bewusteloos was of een slagaderlijke bloeding had. Dat was wel eng.'

'We hadden allemaal een uniform. Ik zie het nog zo voor me, die grote blauwe jas, zo'n slobberding! Het hoorde er een beetje bij en handig om je gewone kleren te kunnen beschermen. Ik heb de jas nog jaren daarna gebruikt met het schilderen van het huis.'

'Iets wat me nog goed bijstaat is een gewonde van de Lotusgroep die heel hard en naar kon gillen. Ik krijg d'r nog kippenvel van. Als ik zo'n gewonde van de Lotusgroep zag, was ik wel van slag. Het zag er allemaal zo echt uit, dat is het toch heel anders dan in het café.
Bij zo'n grote oefening kwam de hele buurt kijken en mensen zeiden: "Wat is hier bij Klomp in vredesnaam aan de hand?" Dat vonden we ook nog best interessant! Zo konden we het nuttige met het aangename verenigen.' 

'Door het samenwerken met acteurs van de Lotusgroep kregen we een goede indruk van onze taak als wij te maken zouden krijgen met echte oorlogsslachtoffers. Dat had best wel impact op ons, het was best heftig. We zagen het nut in van hetgeen we mee bezig waren. Wij waren belangrijk! Niet zomaar een groepje mensen. Nee, wij telden mee! Het gaf ons de stimulans om door te gaan. We konden iets voor ons dorp doen als d'r een calamiteit zou zijn. Dat gaf een goed gevoel.'

'Als groep hebben we ongeveer acht jaar bestaan. Toen onze groep vrijwilligers  vijf  jaar bestond hebben we een klein sterretje gekregen, dat heb ik altijd nog bewaard. Waarom weet ik eigenlijk niet, ik vond het denk ik jammer om het weg te doen.
Van de Koude Oorlog heb ik weinig gemerkt. Dat was wel een klein beetje 'een ver van mijn bed show'. Ook in ons dorp hebben de mensen er weinig van gemerkt. In die zin is de BB  voor zijn oorspronkelijke doel niet echt nodig geweest. Maar dat is achteraf praten. Gelukkig is er nooit echt iets gebeurd!'

'Het contact met de andere vrijwilligers is nog lang gebleven, ook nadat onze groep was opgeheven. Als we elkaar dan tegenkwamen in de winkel hadden we het d'r nog vaak over.
Dat we veel samen deden kan wel worden gezien als de voornaamste reden voor de sterke band die we onderling met elkaar hadden en nog hebben. Achteraf denk ik dat het toch wel heel belangrijk is dat een dorp voor zichzelf kan opkomen. Ik denk dat we als dorp gelijk weer iets van de grond zouden kunnen krijgen als d'r iets in het dorp zou gebeuren... Als het er op aankomt, staan we voor elkaar klaar!'